naar de Voorpagina

Joeperoog

Aanwijzend voornaamwoord
Jouzewant

Terzijde — In Plattegonië is een diskussie gaande of het lidwoord van bepaaldheid 'les' (de, het) ook onder de jouzewanti zou moeten vallen. Immers, ook dit woord wijst — hoewel niet nadrukkelijk — een zelfstandig naamwoord (onoma) aan. Het onbepaald lidwoord zou dan onder de onbepaalde voornaamwoorden moeten worden geschaard.
Er valt wat voor te zeggen. Maar zolang deze diskussie nog voortduurt, worden de lidwoorden (artoi) in een eigen paragraaf behandeld.

Jouzewant betekent gewoon (aan)wijswoord. De jouzewanti zijn:

lesnisdeze, dit
lesnasdie, dat
talezulk(e), zo'n
katnisdit
katnasdat
taenis, tanis, tenisdeze, laatstgenoemde
taenas, tanas, tenasdie, eerstgenoemde
flaszelf

Het Plattegonisch kent geen apart woord voor gene of gindse; lesnas nas wil zoveel zeggen als die daar.

Gebruik

Bijvoeglijk gebruikt:
lesnis deze, dit
lesnas die, dat

lesnis anasdeze eend
lesnis partalidit paard
lesnis twagilaideze dweilen
  
lesnas kofdie nacht
lesnas slottdat kasteel
lesnas zimidie tijden

Zelfstandig gebruikt:
katnis dit
katnas dat

Katnis fus les kelede.Dit is de kelder.
Katnis fus les keledi.Dit zijn de kelders.
Katnas fuso los maaz lokus.Dat was een leuke grap.
Katnas fuso maaz lokusi.Dat waren leuke grappen.

naar boven
eaudi

Bij personen

In het Nederlands wordt deze of die ook wel als persoonlijk voornaamwoord gebruikt:
Dus zetten ze thee voor oma. Die zat dan in de zon met de beker in de hand.
In het Plattegonisch kan die of deze dan weergegeven worden met taenas/taenis, (resp. tanas/tanis, tenas/tenis).

Thus ti racho stai e jati. Taenas zimnas dosso isoena tam les poka i el. Dus zetten ze thee voor oma. Die zat dan in de zon met de beker in de hand.
- Ma sus mia lin edonge: Germus.
- Ro! Taenas ma edonge.
- Ik weet wie jij bedoelt: Germus.
- Ja! Die bedoel ik.
Mia fus katnas? Taenas tok bat fus denis? Wie is dat? Die is toch niet van hier?

naar boven
eaudi

Zelf, zelfde

flas: zelf

Ma flas trizo kat. Ik heb het zelf gehoord.
Ma kiko masflas. Ik bekeek mezelf.
Te nitflas gurizo. Hij draaide zichzelf om.
Teflas tes gurizo. Hijzelf draaide hem om.

lesflasne; katflasne: dezelfde; hetzelfde

Te foneuso lesflasne vogoro sla soejesnas. Hij droeg dezelfde bikini als gisteren.
I bone oor fantot katflasne zakojo. Vorig jaar gebeurde precies hetzelfde.

naar boven
eaudi

naar boven
eaudi