naar de Voorpagina

Joeperoog

Zelfstandig naamwoord
Onoma

Het zelfstandig naamwoord in het Plattegonisch kent geen grammatikaal geslacht — ofwel “genus”.

les fanhet kind
les mirde vrouw
les pamde man

Meervoud

Het meervoud wordt gevormd door de uitgang -i. De stam verandert daarbij niet.

stief stiefi spijkers
jaas jaasi eeuwen
kazu kazui [kazuï] kastanjes
braki brakii broeken

• Bijzonderheden bij het meervoud

→ Bij woorden die eindigen op een onbeklemtoonde -e valt die laatste e weg:

male, malikeren
name, naminamen

→ Bij woorden die eindigen op -ee is de uitgang -xi:

pee, peexipaal, palen
valee, valeexigolf, golven
hee, heexih, h's
vee, veexiv, v's
hatsekideexilekkere hapjes

→ Woorden die eindigen op -i

  • kunnen de te verwachten i krijgen: brakii broeken
  • kunnen onveranderd blijven: braki, braki broek, broeken
  • kunnen de uitgang -xi krijgen, bij nadruk.
    Ma quo: brakixi! Ik zei: broekEN

Zo ook:

dai berg, bergen
fi (de letter) f
kaboeri kraan, kranen
kamarini vloerkleed, vloerkleden
kiliti korte broek, korte broeken
kwaddi kwartje, kwartjes
moschari kachel, kachels
partali paard, paarden
pi (de letter) p, p's
sti pad, paden
twii show, shows
xi (de letter) x
e.a.

naar boven
eaudi

Verkleinwoorden

Het Plattegonisch kan moeiteloos verkleinwoorden maken. Het gebruikt hiervoor het achtervoegsel -li of, minder vaak, het voorvoegsel wi-

nabak nabakli, winabak hutje
braki brakili, wibraki broekje

Het meervoud van verkleinwoorden op -li is -ili. De meervouds-i komt dus vóór de verkleinings-li.
Ook kan men gebruik maken van wi-…-i

nabakli nabakili, winabaki hutjes
brakili brakiili, wibrakii broekjes

NB: oguli villa, partali paard en tscheli vink eindigen van zichzelf al op -li.
Dus hier zien we vaker wi-: wioguli(i) villaatje(s), wipartali(i) paardje(s), witscheli(i) vinkje(s).

naar boven
eaudi

Vorming van manlijk/vrouwlijk

Een woord als bachar hovenier of pom baas geeft in het Plattegonisch geen bepaald geslacht weer. Wil het Plattegonisch expliciet een vrouwtje resp. mannetje weergeven, dan kan dat door de uitgang -a resp. -o te plaatsen:

bachar, bachara, bacharo hovenier, tuinvrouw, tuinman
pom, poma, pomo baas, bazin, baas
ilp, ilpa, ilpo hoen, kip, haan
mik, mika, miko vriend, vriendin, vriend
prients, prientsa, prientso koningskind, prinses, prins
maus, mausa, mauso kat, poes, kater

NB: lofra: vrijgezel m/v

naar boven
eaudi

Tweede naamval

Eigennamen kunnen in de tweede naamval staan.
De uitgang is -n na een klinker of -en na een medeklinker.

Dilanen joechana /
les joechana Dilanen
Dilan z'n slaapkamer
Tiagon hus /
les hus Tiagon
Het huis van Tiago, Tiago's huis
los hus Tiagon /
los hus de Tiago
een huis van Tiago

naar boven
eaudi

Geografische namen

Namen van landen, werelddelen, steden en provincies worden geschreven met een hoofdletter:

Ennel Nederland
Eskolana Finland
Aroma Europa
Apas Nijmegen

Afgeleide bijvoeglijke naamwoorden worden met -ne gevormd; geen hoofdletter:

ennelne Nederlands
eskolanane Fins
aromane Europees
apasne Nijmeegs

Namen van bewoners worden gevormd met -(a)r; geen hoofdletter:

ennelar Nederlander, Nederlandse
eskolanar Finse, Fin
aromar Europeaan, Europese
apasar Nijmeegse, Nijmegenaar

naar boven
eaudi