naar de Voorpagina

Joeperoog

Zelfstandig naamwoord
Onoma

Het zelfstandig naamwoord in het Plattegonisch kent geen grammatikaal geslacht — ofwel “genus”.

les fanhet kind
les mirde vrouw
les pamde man

Meervoud

Het meervoud wordt gevormd door de uitgang -i. De stam verandert daarbij niet.

stiif stiifi spijkers
jaas jaasi eeuwen
kazu kazui ['kazuï] kastanjes
braki brakii broeken

• Bijzonderheden bij het meervoud

→ Bij woorden die eindigen op een onbeklemtoonde -e valt die laatste e weg:

male, malikeren
name, naminamen

→ Bij woorden die eindigen op -ee is de uitgang -hi:

pee, peehipaal, palen
valee, valeehigolf, golven
hee, heehih, h's
vee, veehiv, v's
hatsekideehilekkere hapjes

→ Woorden die eindigen op -i

  • kunnen de te verwachten i krijgen: brakii broeken
  • kunnen de uitgang -hi krijgen, bij nadruk.
    Ma quo: brakihi! Ik zei: broekEN

Zo ook:

dai, daii berg, bergen
kaboeri, kaboerii kraan, kranen
kamarini, kamarinii vloerkleed, vloerkleden
kiliti, kilitii korte broek, korte broeken
moschari, moscharii kachel, kachels
partali, partalii paard, paarden
pipi, pipii insekten
quaddi, quaddii kwartje, kwartjes
sti, stii pad, paden
twi, twii show, shows
fi, fii (de letter) f
pi, pii (de letter) p
xi, xii (de letter) x
e.a.

Maten, tijden, gewichten en breuken staan altijd in het meervoud:

duo mometitwee meter
trio ooridrie jaar
laaduk puunjonizestig pond
tiduk kudekitachtig liter
trio blixemi ajakidriehonderd voet
pinda optanparri5/8

Zo ook:

laa malizes keer, zes maal

naar boven
eaudi

Verkleinwoorden

Het Plattegonisch kan moeiteloos verkleinwoorden maken. Het gebruikt hiervoor het achtervoegsel -li.

nabak nabakli hutje
braki brakili broekje

Het meervoud van verkleinwoorden op -li is -ili. De meervouds-i komt dus vóór de verkleinings-li.

nabakli nabakili hutjes
brakili brakiili broekjes

NB: oguli villa, partali paard en tscheli vink eindigen van zichzelf al op -li.
Dus: oguliili villaatjes, partaliili paardjes, tscheliili vinkjes.

naar boven
eaudi

Vorming van manlijk/vrouwlijk

Een woord als bachar hovenier of pom baas geeft in het Plattegonisch geen bepaald geslacht weer. Wil het Plattegonisch expliciet een vrouwtje resp. mannetje weergeven, dan kan dat door de uitgang -a resp. -o te plaatsen:

bachar, bachara, bacharo hovenier, tuinvrouw, tuinman
pom, poma, pomo baas, bazin, baas
ilp, ilpa, ilpo hoen, kip, haan
mik, mika, miko vriend, vriendin, vriend
priints, priintsa, priintso koningskind, prinses, prins
maus, mausa, mauso kat, poes, kater

NB — Ongeacht het geslacht eindigen de woorden op …-ifta …-genoot m/v op een -a.
konjoegifta echtgenoot m/v, oorifta jaargenoot m/v
Verder lofra vrijgezel m/v

naar boven
eaudi

Tweede naamval

Eigennamen kunnen in de tweede naamval staan.
De uitgang is -n na een klinker of -en na een medeklinker.

Dilanen joechana /
les joechana Dilanen
Dilan z'n slaapkamer
Tiagon hus /
les hus Tiagon
Het huis van Tiago, Tiago's huis
los hus Tiagon /
los hus de Tiago
een huis van Tiago

naar boven
eaudi

Geografische namen

Namen van landen, werelddelen, steden en provincies worden geschreven met een hoofdletter:

Ennel Nederland
Eskolana Finland
Aroma Europa
Parispea Parijs

Afgeleide bijvoeglijke naamwoorden worden met -ne gevormd; geen hoofdletter:

ennelne Nederlands
eskolanane Fins
aromane Europees
parispeane van Parijs

Namen van bewoners worden gevormd met -(a)r; geen hoofdletter:

ennelar Nederlander, Nederlandse
eskolanar Finse, Fin
aromar Europeaan, Europese
parispear Parijse, Parijzenaar

naar boven
eaudi