naar de Voorpagina

Joeperoog

Breukelen

…laat de beltrum hóóóren…

Naar aanleiding van een boekje van Justus van Oel: Kunt u breukelen? is Joep aan het breukelen gegaan. Al vrij snel kwamen er ook breukels van Joke en Henk Rhebergen binnen.

Wat is breukelen? Waar ligt het ameland? Wat doe je met een meppel? Wie is teuge? De antwoorden vind je hier.

aalsmeer
namaakpalingvet om palingpannekoek te bereiden.
aalten
iemand gekweekte paling verkopen, en doen voorkomen alsof de vis "uit het wild" komt.
abcoude
andere naam voor het ABC. — Volgens de onderwijsmethode van Meester Def, oud KLM-er. HIJ reed in een VW-tje door de NOP van school naar school.
aduard
afscheidsgroet in het voor-christelijke Groningen.
alfen
lange tijd aaneen staan staren, in het bijzonder over water of in de verte.
De oude visser stond soms dagen lang te alfen aan de Rijn.
almelo
nette verbastering van ammehoela.
ameide
wat een bejaarde denkt als hij/zij iets interessants leest over de toekomst: dat maak ik niet meer mee. Zie ook oudega.
ameland
benaming voor het Paradijs in de Vrijzinnig-Gereformeerde Kerk Buitenverband-Links-Binnenkant.
(In de volksmond heet deze kerk de Binnenbandkerk. Sinds de scheuring tussen Voorganger en Achterban, in 1973, is er sprake van de Voorband- en de Achterbandkerk.)
andelst
overtreffende trap van andel.
andel: goedbedoeld, maar oerstom.
Zijn opmerking was wel het andelst.
appelscha
letsel, door recruten opgelopen aan handen en voeten als ze te lang in de houding moeten staan. Het ministerie van defensie heeft een schaverzekering.
beltrum
oud joods muziekinstrument, leeft voort in het kerstlied Midden in de winternacht: "... Laat de bel, laat de trom, laat de beltrum hoooren, Jezus is geboren"
blokzijl
(plattelands:) grote vrouwenonderbroek aan de waslijn. Vgl. circustent.
bodegraven
(lett.:) graven in de bodem tot je de M gevonden hebt.
(overdrachtelijk:) de speld in de hooiberg zoeken en niet opgeven; volharden tot het bittere einde.
"Vrienden, slechts door bodegraven zullen wij ons doel bereiken." (vgl. woerden).
bremen
breeduitzitten in bus, tram of trein, zodat er niemand naast kan.
breukelen
dit spelletje.
brussel
1. pekelzonde. 2. kleine hoeveelheden verbrast geld.
We hebben 20 euro gewonnen en dat in de kroeg verbrusseld/opgebrusseld.
Petrus sprak: die brussels van jou, dat is geen reden om je niet in de Hemel te laten.
bruxelles
De meisjes die naast de winnende Tourfietser staan.
drongelen
wat voetballers in een lommel doen.
eelde
groen waas in het voorjaar.
De struiken staan al in eelde, de bomen nog niet. (Vgl. in bloei, in blad)
Prachtig hè dat eelde in de berken.
eibergen
wat pinguïns doen.
emmen
t znghd vrtdrnd slchts mdklnkrs schrvn.
erica
uitroep van klassiekgeschoolden als het badwater te heet is.
erm
ingegroeide teennagel bij vrouwen die puntschoenen dragen.
(Hieruit is ermelo ontstaan:)
ermelo
mode van schoenen met brede neuzen.
gaasteren
met een verbaasde blik ergens naar kijken, maar/want met de gedachten heel ergens anders zijn.
Hij stond daar zo te gaasteren dat het meisje zich maar weer aankleedde.
garrelsweer
(verouderd) het verschijnsel dat de huisvrouw uit zuinigheid oude washandjes omkeert omdat de binnenkant nog lussen genoeg heeft.
gasselternijeveenschemond
wachtwoord van de heksenkring oost-groningen op 21 juni.
gasteren
wat een gast doet met eten dat hij niet lust - en er zitten kinderen aan tafel.
gouda
terpdorpje in noord-friesland.
graft
de kater na het WK, ook bijvoeglijk gebruikt.
Wat zag de straat er na de uitschakeling van Holland weer graft uit.
gran canaria
het geluid dat een kat maakt als hem weer een vogeltje te vlug is afgeweest.
harmelen
door elkaar drentelen.
Toen de trein uitbleef begon de menigte op het perron te harmelen.
hattem
verleden tijd van hebbes!
heiligerlee
(bijv. nw.) roomser dan de paus.
Menig ex-protestante katholiek is heiligerlee t.a.v. de aankleding van de eucharistieviering.
hengevelde
(ww.) o.v.t. van hengevellen: tussen duim en wijsvinger het puddingvel optillen en ophappen als maatjesharing.
"...Ma mocht het. Ma had gekookt. Ma was de enige die het lustte. Elke zondagmiddag was de familie gruwend getuige hoe zij, vóór het opscheppen van de pudding, hengevelde, zomaar aan tafel..." (uit: Je rook de kastanjes, Hanna Vink)
hollandse rading
(zn): van rading: de neiging tot ontkenning van zijn/haar afkomst.
Hij heeft Hollandse rading: hij wil (voor de overige campinggasten) verhullen dat hij Nederlander is.
hooghalen
beweging met de hand maken (meest bij vrouwen) om de al of niet aanwezige haarlok achter het oor te ordenen. Zie ook tourcoing.
kesteren
openlijk en met schelle stem roddelen in bus, trein of openbare gelegenheden.
Je kon ze drie coupé's verderop nog horen kesteren.
keukenhof
ongedierte in de keukenkastjes.
keulen
wat de volle boodschappentas doet die je zojuist - om te voorkomen dat-ie omvalt - voorzichtig tegen de muur hebt gezet: hij valt de andere kant op.
kloosterhaar
het haar dat novices bij de echte intrede afgeschoren wordt, zodat het "nonnetje" daar een nest van kan maken.
krimpen aan de lek
met je handen voor je kruis voor een dichte wc-deur staan te trappelen.
krommenie
houding die de paukenist aanneemt als hij zijn oren op de pauken legt om te horen of ze nog op de juiste spanning staan.
la jonquière
(oorspronkelijk Frans) koosnaam van het volk voor openlijk homoseksueel lid van het koningshuis.
lammenschans
afdakje op door overheid geautoriseerde hangplek
leimuiden
zie muiden
leuven
het omslaan van ergernis naar gehuichelde vriendelijkheid als de vrouw met de collectebus om half 7 de overbuurvrouw blijkt te zijn.
lommel
alle 10 spelers na een doelpunt op een hoop als krioelende wormen. Zie ook drongelen.
lunteren
gedachtenloos in je kopje blijven roeren.
lutten
mensen die geen kerstfeest willen vieren.
meppel
soort slaghout, gebruikt bij balspel in de tijd der hunebedbouwers, met stenen ballen uiteraard.
muiden
met handgebaren communiceren.
hieruit:
    ijmuiden: met handen en voeten communiceren.
    leimuiden: met armen en benen zwaaien.
nisse
de rimpel op je neus, die blijft zitten als de klok slaat.
nijmegen
achter je winkelwagentje midden in het gangpad van de supermarkt alle producten staan te bekijken waarmee je iedereen achter je ophoudt.
ohé en laak
Geprezen en verguisd.
Karel Appel was ohé en laak.
oosterhesselen
spreken op de wijze van een nederlandse toerist, die zich in Duitsland verstaanbaar meent te maken:
iech geej bootsjaften toen.
en: Willen Sie mir klingeln?
oudega
wat een bejaarde denkt als hij/zij iets bedreigends leest over de toekomst: dat maak ik gelukkig niet meer mee. Zie ook ameide.
oudewater
(bijv. nw.)
1 voorzichtig in verband met het oordeel van de (gereformeerde) kerkeraad.
Bij de keuze van een plek voor de echtelijke sponde konden ze niet oudewater genoeg zijn
2 (in zuid nederland, met klemtoon op de a) in het ongewisse zijn of de kerk besluiten zal tot uitstoting.
De jonge ongehuwde moeder was al die tijd oudewater.
overloon
dat wat een hoge piet teveel krijgt aan bonussen e.d.
overvecht
een ongelijke strijd met verkeerde afloop.
Hij heeft zich overvochten: zichzelf overschat en eraan tenonder gegaan.
passewaay
arts, in de gangen van het ziekenhuis flanerend met wijd openwaaiende jas.
raalte
(zn): de leegte die in de herfst achterblijft op een akker waar een week eerder geoogst is.
rhenen
lijzig en dwangmatig door blijven praten terwijl er toch niemand meer luistert.
roermond
fanatieke tongzoener
Kijk maar uit meid, met die roermond ben je zo achter adem.
scharnegoutum
(uitroep): Sla um de tanden uit z'n bek!
schiermonnikoog
likdoorn die uitsluitend voorkomt bij de geestelijke stand, vooral als de geestelijke sandalen draagt.
schiphol
jargon van havenarbeiders. Als het schip gelost is en het werk klaar, roept de ploegbaas SCHIP HOL!
sint job in't goor
te arm om een krant te kopen om je aardappels op te schillen.
soest
(zn, ook bn): muffe vulling van gebak die eerst zoet smaakte maar dan bedorven blijkt.
Bakker, deze tompoezen zitten vol soest!
teuge
blijk van afwijzing van een zojuist gedaan voorstel. In het bijzonder bij kerkeraadsvergaderingen te Sleeuwijk.
-"Ik ben veur!"
-"Ik ben teuge!"
texel
onbestemd kledingstuk.
Ze droeg... ze droeg een broekje met daarboven een texeltje...- ik weet niet wat het was.
tiel
door vocht en/of vorst in hoge mate afgekoeld.
Met dit weer worden je handen helemaal tiel.
tongeren
met je tong door je mond dwalen op zoek naar etensresten.
tourcoing
het rukje van het hoofd (meest bij vrouwen) om de al of niet aanwezige haarlok uit het gezicht te werpen. Zie ook hooghalen.
tub-bergen
het ontpiercen van een navel.
twello
(zn): soort wol, in de 18e eeuw voor het eerst ingevoerd uit de Baltische staten.
twisk
het verschil in uitkomst van twee enquetes over hetzelfde onderwerp met dezelfde doelgroep.
urk
1 (lett.:) afgebroken kurk in fles wijn, 2 stukjes kurk in de wijn ten gevolge van bet 1.
3 (overdrachtelijk:) geflopt feestje.
Ben jij toen nog op die urk van Harrie geweest?
velp
lijmrest op de muur waar het handdoekhaakje had moeten zitten.
vleuten I
het voortdurend in metaforen met elkaar praten van dichters.
vleuten II
vrolijk nietsdoen.
We hebben de hele middag langs de waterkant zitten vleuten.
vught
slap zonder lichamelijke oorzaak, vooral als gevolg van een kater of te lang slapen.
Hij was zo vught dat hij de tram nam voor een stukje van 5 minuten lopen.
warffum
1. héle foute aftershave, 2. te sterke wolk ervan.
weiteveen
1 wandeling door het veen die qua tijdsduur uit de hand loopt.
2 boekweitpap die naar turf smaakt.
wieringen
(ww) 1 heen en weer lopen omdat je steeds iets anders invalt of omdat je vergeten bent waarom je de kamer uitliep.
Na twee minuten wieringen in de keuken ben ik maar gaan zitten en wist toen meteen weer wat ik als eerste wilde gaan doen.
2 ijzerdraad wikkelen om paaltjes rond een weiland.
winterswijk
vakantie aan een costa tijdens de wintermaanden
Morgen gaan we twee weken op winterswijk.
woerden
met grote inspanning werken of iets bereiken, zich afmatten.
Met een zware kruiwagen door de modder woerden.
Hij woerdde het tot directeur.
ijmuiden
zie muiden
zevenaar
(verouderd) iemand die er de gewoonte van maakt, om na zes uur, sluitingstijd van de plaatselijke kruidenier, nog even achterom te komen voor vergeten zaken.
zutfen
opgelucht of verlicht zuchten, uitblazen, weergegeven in stripverhalen met pfffft.
Hij zutfte en zei: Hèhè, da's ook af.

Stuur jouw breukel in voor:

  • de Messiah zingen met de partituur van de Mattheus voor je neus.
  • Iets kopen omdat het zo goedkoop is en je thuis afvragen: wat doe ik hier mee?
  • … eigen ideeën?

Bronvermelding
aalsmeer, aalten, almelo, appelscha, emmen, erica, erm, gasselternijveenschemond, gran canaria, keukenhof, keulen, kloosterhaar, krommenie, lutten, nisse, schiermonnikoog, vleuten, weiteveen: Joke.

abcoude, aduard, alfen, ameland, andelst, blokzijl, bodegraven, bremen, breukelen, brussel, eelde, eibergen, gouda, harmelen, hattem, heiligerlee, hengevelde, kesteren, keulen, krimpen aan de lek, la jonquière, lammenschans, leimuiden, lunteren, meppel, muiden, nijmegen, ohé en laak, oosterhesselen, overloon, overvecht, rhenen, roermond, scharnegoutum, schiphol, teuge, texel, tiel, urk, velp, vleuten, warffum, winterswijk, woerden, ijmuiden, zevenaar, zutfen: Joep.

beltrum, gaasteren, hollandsche rading, oudewater, raalte, soest, twello, vught, wieringen: Henk

ameide, drongelen, garrelsweer, gasteren, graft, hooghalen, leuven, lommel, oudega, passewaay, sint job in 't goor, tongeren, tourcoing, tubbergen, twisk: M. Brommersma

naar boven